راهنمای سفر به نیکوزیا: پایتخت دو نیمه قبرس
به گزارش دوست داشتنی ها، نیکوزیا (که در بخش شمالی لفکوشا نامیده میشود)، پایتخت و بزرگترین شهر جزیره قبرس، مقصدی منحصر به فرد و از نظر تاریخی غنی است. این شهر که در قلب جزیره و به دور از سواحل قرار گرفته، تنها پایتخت تقسیم شده جهان است. خطی موسوم به "خط سبز" که توسط سازمان ملل متحد کنترل میشود، این شهر را به دو بخش جنوبی (یونانینشین و عضو اتحادیه اروپا) و شمالی (ترکنشین) تقسیم کرده است. این دوگانگی، تجربهای بینظیر از تلاقی فرهنگهای یونانی و ترکی را در کنار تاریخی پرفراز و نشیب از دوران ونیزیها، عثمانیها و استعمار بریتانیا برای بازدیدکنندگان به ارمغان میآورد.
برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با کارگزار مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.
دسترسی به نیکوزیا از فرودگاههای اصلی
برای رسیدن به نیکوزیا از دو فرودگاه بینالمللی اصلی قبرس، گزینههای حمل و نقل متنوعی از نظر هزینه و زمان در دسترس است.
از فرودگاه بینالمللی لارناکا (LCA)
فرودگاه لارناکا به عنوان دروازه اصلی ورود به قبرس، دسترسی راحتتری به نیکوزیا دارد.
اتوبوس شاتل (Kapnos Airport Shuttle): این سرویس، بهترین و اقتصادیترین گزینه است.
- زمان سفر: حدود 40 دقیقه.
- هزینه: بلیط یکطرفه برای بزرگسالان حدود 9 یورو است. برخی منابع هزینه را بین 8 تا 11 یورو ذکر کردهاند. بلیط را میتوان به صورت آنلاین، از باجه شرکت در فرودگاه یا داخل اتوبوس (فقط با کارت) تهیه کرد.
- برنامه زمانی: اتوبوسها به صورت ساعتی و تقریباً در تمام طول شبانهروز (با فرکانس کمتر در ساعات پایانی شب) فعال هستند.
تاکسی: این گزینه راحتتر اما گرانتر است.
- زمان سفر: حدود 40 تا 50 دقیقه بسته به ترافیک.
- هزینه: کرایه معمولاً بین 50 تا 70 یورو متغیر است. تاکسیهای اشتراکی با هزینه حدود 11 یورو برای هر نفر نیز در دسترس هستند اما ممکن است زمان سفر را طولانیتر کنند.
از فرودگاه بینالمللی پافوس (PFO)
این فرودگاه در فاصله دورتری از نیکوزیا قرار دارد.
اتوبوس شاتل (Kapnos Airport Shuttle): سرویس مستقیم بین فرودگاه پافوس و نیکوزیا نیز وجود دارد.
- زمان سفر: حدود 1 ساعت و 40 دقیقه.
- هزینه: هزینه بلیط بین 15 تا 19 یورو است.
- برنامه زمانی: این سرویس با فرکانس کمتری (معمولاً 3 تا 4 بار در روز) ارائه میشود.
اتوبوسهای بین شهری (Intercity Buses): گزینهای ارزانتر که نیاز به تعویض وسیله نقلیه دارد. مسافران باید ابتدا از فرودگاه به ایستگاه اصلی اتوبوس در شهر پافوس (ایستگاه Karavella) رفته و از آنجا با اتوبوسهای بین شهری به نیکوزیا سفر کنند.
- زمان سفر: کل زمان سفر با احتساب زمان انتظار، حدود 2.5 تا 3 ساعت خواهد بود. سفر با اتوبوس بین شهری از پافوس تا نیکوزیا به تنهایی حدود 2 ساعت طول میکشد.
- هزینه: مجموع هزینه کمتر از شاتل مستقیم و حدود 7 تا 9 یورو برای مسیر پافوس تا نیکوزیا است.
تاکسی: سریعترین و پرهزینهترین راه است.
- زمان سفر: حدود 1.5 تا 2 ساعت.
- هزینه: هزینه تاکسی بسیار بالا بوده و از 173 یورو نیز فراتر میرود.
خط سبز: زخمی بر پیکر پایتخت و نحوه عبور از آن
خط سبز (که خط آتیلا نیز نامیده میشود) یک منطقه حائل است که نه تنها نیکوزیا، بلکه کل جزیره قبرس را به دو بخش تقسیم میکند.
تاریخچه شکلگیری: ریشههای این خط به درگیریهای قومی خشونتآمیز بین جوامع یونانیتبار و ترکتبار در سالهای 1963-1964 بازمیگردد. در آن زمان، برای جداسازی دو جامعه، یک منطقه حائل ایجاد شد و نام «خط سبز» از آنجا آمد که یک افسر بریتانیایی با خودکار سبز رنگ این خط را روی نقشه نیکوزیا ترسیم کرد. این خط پس از کودتای ملیگرایان یونانیتبار و حمله نظامی ترکیه در سال 1974 (موسوم به عملیات آتیلا) به یک مرز مستحکم و نظامی تبدیل شد و تقسیم جزیره را دائمی کرد.
فضای منطقه حائل: این منطقه که توسط نیروی حافظ صلح سازمان ملل (UNFICYP) مدیریت میشود، حدود 180 کیلومتر در سراسر جزیره امتداد دارد. عرض آن از کمتر از 20 متر در کوچههای باریک نیکوزیا تا بیش از 7 کیلومتر در مناطق روستایی متغیر است. فضای حاکم بر این منطقه، به ویژه در قلب شهر قدیم، وهمآلود و گویی زمان در آن متوقف شده است. خیابانها ناگهان با سیم خاردار و دیوارهای بتنی مسدود شده و ساختمانهای متروکهای که هنوز آثار گلولههای جنگ 1974 بر آنها پیداست، در سکوتی عمیق فرو رفتهاند.
عبور از مرز: عبور بین دو بخش نیکوزیا برای گردشگران تجربهای جالب و ساده است. معروفترین گذرگاه، ایست بازرسی پیادهرو در خیابان لدرا است. برای عبور تنها به همراه داشتن گذرنامه (پاسپورت) نیاز است. ماموران مرزی در هر دو طرف، گذرنامه شما را کنترل میکنند اما معمولاً مهری در آن ثبت نمیشود.
جاذبههای گردشگری نیکوزیای جنوبی (بخش یونانینشین)
شهر قدیم و دیوارهای ونیزی: بخش تاریخی نیکوزیا توسط دیوارهای ستارهای شکلی که ونیزیها در قرن شانزدهم ساختند، احاطه شده است.
- دروازه فاماگوستا (Famagusta Gate): این دروازه باشکوه که در سال 1567 ساخته شد، بزرگترین ورودی دیوارهای ونیزی است. پس از مرمت، به یک مرکز فرهنگی پویا برای برگزاری نمایشگاهها و رویدادهای هنری تبدیل شده و جایزه معتبر "اروپا نوسترا" را دریافت کرده است.
خیابان لدرا (Ledra Street): این خیابان شلوغ، اصلیترین خیابان خرید در نیکوزیای جنوبی و محل اصلیترین گذرگاه مرزی پیادهرو به بخش شمالی است.
برج شاکولاس (Shacolas Tower): چشمانداز شهر تقسیمشده: این برج در خیابان لدرا، فرصتی بینظیر برای تماشای نمای 360 درجه از کل شهر، شامل بخشهای جنوبی و شمالی و "خط سبز" را با هزینه ورودی 2.50 یورو فراهم میکند. رصدخانه در طبقه یازدهم، علاوه بر تلسکوپ، با نمایش فیلم و اطلاعات تاریخی، به درک تاریخ شهر کمک میکند.
مجموعه کاخ اسقف اعظم و کلیسای جامع سنت جان: این مجموعه باشکوه در قلب شهر قدیم، مرکز کلیسای ارتدوکس قبرس است.
- کاخ اسقف اعظم و موزه بیزانس: این مجموعه شامل کاخ جدید و قدیم اسقف اعظم و کتابخانه است. موزه بیزانس در این مجموعه، غنیترین کلکسیون هنر بیزانسی قبرس، شامل 230 شمایل (آیکون) و موزاییکهای کمیاب قرن ششمی کلیسای "پانایا کاناکاریا" را در خود جای داده است.
- کلیسای جامع سنت جان (St. John's Cathedral): این کلیسا که در سال 1662 بر روی ویرانههای یک صومعه قدیمی ساخته شد، کلیسای جامع رسمی کلیسای ارتدوکس قبرس است. شهرت اصلی آن به خاطر نقاشیهای دیواری (فرسکو) خیرهکنندهای است که تمام دیوارهای داخلی را پوشاندهاند. این نقاشیها که در قرن هجدهم توسط هنرمندی به نام "فیلارتوس" خلق شدهاند، صحنههایی از کتاب مقدس و کشف مقبره سنت بارناباس را به تصویر میکشند و یکی از کاملترین نمونههای نقاشی کلیسایی دوره پس از بیزانس در قبرس محسوب میشوند.
کلیسای فانرومنی (Phaneromeni Church): این کلیسا که در سال 1872 ساخته شد، بزرگترین کلیسای ارتدوکس داخل دیوارهای ونیزی نیکوزیا است. نام آن به معنای «آشکار شده» است و به روایتی اشاره دارد که شمایل مریم مقدس پس از زلزله در ویرانههای کلیسای قدیمی پیدا شد. معماری آن ترکیبی از سبکهای نئوکلاسیک، بیزانسی و لاتین است و در میدان تاریخی فانرومنی، یک مرکز مهم فرهنگی و اجتماعی، قرار دارد.
گالری لونتیس (A. G. Leventis Gallery): این گالری هنری مدرن که در سال 2014 افتتاح شد، میزبان بیش از 800 اثر نقاشی از مجموعه خصوصی آناستاسیوس لونتیس است. آثار گالری به سه بخش اصلی تقسیم میشوند :
- مجموعه پاریس: شامل آثار هنرمندان برجسته اروپایی از قرن هفدهم تا بیستم مانند مونه، رنوار و شاگال.
- مجموعه یونان: دربرگیرنده آثار نقاشان یونانی از قرن نوزدهم و بیستم.
- مجموعه قبرس: متمرکز بر آثار نسل اول هنرمندان مدرن قبرس.
موزه قبرس (The Cyprus Museum): این موزه مهمترین موزه باستانشناسی قبرس است و تاریخ جزیره را از دوران نوسنگی تا دوره بیزانس به نمایش میگذارد.
محله لاییکی گیتونیا (Laiki Geitonia): محلهای بازسازیشده با کوچههای سنگفرش و رستورانهای سنتی که فضایی نوستالژیک را ارائه میدهد.
جاذبههای گردشگری نیکوزیای شمالی (بخش ترکنشین)
با عبور از "خط سبز"، وارد دنیایی متفاوت با معماری عثمانی، مساجد تاریخی و بازارهای سنتی میشوید. واحد پول در این بخش لیر ترکیه است.
مسجد سلیمیه (Selimiye Mosque): از کلیسای گوتیک تا مسجدی باشکوهاین بنا که نماد نیکوزیای شمالی است، در ابتدا کلیسای جامع گوتیک سنت سوفیا بود. ساخت آن در سال 1209 به سبک گوتیک فرانسوی آغاز شد و محل تاجگذاری پادشاهان لوزینیان بود. پس از فتح عثمانی در سال 1570، با افزودن دو مناره و حذف تزئینات مسیحی، به مسجد تبدیل شد و ترکیبی بینظیر از معماری گوتیک و اسلامی را پدید آورد.
بویوک هان (کاروانسرای بزرگ - Büyük Han): قلب تپنده فرهنگی شهراین کاروانسرای باشکوه که در سال 1572 ساخته شد، یکی از بهترین نمونههای معماری عثمانی در قبرس است. این بنای دو طبقه با یک حیاط مرکزی و مسجدی کوچک در وسط، در گذشته محل استراحت کاروانها بود. امروزه پس از بازسازی، به یک مرکز فرهنگی و هنری پرجنبوجوش با کافهها، گالریها و کارگاههای صنایع دستی تبدیل شده است.
بازار سرپوشیده (Bedesten): تاریخ چندلایه یک بنااین بنای تاریخی یکی از شگفتانگیزترین نمونههای تاریخ چندفرهنگی نیکوزیاست. سیر تحول آن به شرح زیر است:
- ریشههای بیزانسی: ریشههای آن به یک کلیسای بیزانسی در حدود قرن ششم میلادی بازمیگردد.
- کلیسای گوتیک سنت نیکلاس: در دوران لوزینیان (قرن 14)، یک کلیسای گوتیک باشکوه بر روی آن ساخته شد که در دوره ونیزی به کلیسای جامع ارتدوکسها تبدیل شد.
- بازار عثمانی: پس از فتح عثمانیها، این مکان به «بِدِستِن» یا بازار سرپوشیده برای فروش پارچه و کالاهای گرانبها تغییر کاربری داد و به یک مرکز تجاری مهم تبدیل شد.
- مرکز فرهنگی امروز: این بنا پس از سالها فراموشی، با حمایت اتحادیه اروپا بازسازی شد و امروزه به عنوان یک مرکز فرهنگی پویا برای برگزاری کنسرتها، نمایشگاهها و رویدادهای هنری استفاده میشود. معماری آن تلفیقی از سبکهای بیزانسی، گوتیک، رنسانس و حتی اسپانیایی است.
عمارت درویش پاشا (Dervish Pasha Mansion): این عمارت قرن نوزدهمی، امروزه به عنوان موزه قومنگاری، سبک زندگی سنتی دوران عثمانی را به نمایش میگذارد.
فرهنگ غذایی: ضیافتی از طعمهای مدیترانهای
آشپزی قبرس ترکیبی غنی از تأثیرات یونانی، ترکی و خاورمیانهای است.
ضیافت «مزه» (Meze): یک تجربه اجتماعی شامل مجموعهای از غذاهای کوچک سرد و گرم مانند دیپهای حمص و تزاتزیکی، پنیر هالومی گریلشده، کوپپیا (دلمه برگ مو) و انواع کباب است.
غذاهای سنتی:
- کلفتیکو (Kleftiko): گوشت بره که به آرامی در تنورهای گلی پخته میشود و بسیار نرم و لطیف است.
- سووِلاکی (Souvlaki) و شفتالیا (Sheftalia): سوولاکی نوعی کباب چنجه (معمولاً گوشت خوک) است که در نان پیتا سرو میشود. شفتالیا نوعی کوفته سوسیسشکل است که در چربی پیه پیچیده شده و بسیار آبدار است.
هالومی (Halloumi): مشهورترین پنیر قبرس با گواهی اصالت از اتحادیه اروپا که به دلیل نقطه ذوب بالا، بدون آب شدن گریل یا سرخ میشود. این پنیر به صورت سنتی با نعناع طعمدار شده و به صورت گریل شده یا سرد با هندوانه مصرف میشود.
قهوه قبرسی: قهوهای غلیظ و ریز آسیاب شده که در قهوهجوش مسی (بریکی) دم میشود و بر اساس میزان شیرینی (تلخ، متوسط، شیرین) سفارش داده میشود.
راهنمای عملی سفر
- بهترین زمان بازدید: فصلهای بهار (فروردین تا خرداد) و پاییز (شهریور تا مهر).
- حمل و نقل داخلی: بخش تاریخی نیکوزیا به راحتی پیاده قابل پیمایش است.
- اطلاعات کلی:
- زبان: یونانی (جنوب)، ترکی (شمال). انگلیسی به طور گسترده صحبت میشود.
- واحد پول: یورو (€) در جنوب، لیر ترکیه (TRY) در شمال.
- برق شهری: 240 ولت با پریزهای سهشاخه نوع G (مانند بریتانیا).
خلاصه
نیکوزیا، به عنوان آخرین پایتخت تقسیمشده جهان، تجربهای فراتر از یک مقصد گردشگری معمولی ارائه میدهد. این راهنما با تشریح گزینههای حمل و نقل از فرودگاهها، شروع سفر را آسان میکند. بازدیدکنندگان با قدم زدن در منطقه حائل "خط سبز"، تاریخ معاصر و فضای وهمآلود شهر تقسیمشده را از نزدیک لمس میکنند. در بخش جنوبی، میتوان از نقاشیهای دیواری خیرهکننده قرن هجدهم در کلیسای جامع سنت جان شگفتزده شد ، در گالری لونتیس آثار استادان اروپایی مانند مونه و رنوار را تماشا کرد و با رفتن به بالای برج شاکولاس، نمای پانورامایی بینظیری از شهر را دید.
تنها با چند دقیقه پیادهروی و عبور از گذرگاه خیابان لدرا، میتوان وارد بخش شمالی شد. در این بخش، مسجد سلیمیه، که زمانی کلیسای جامع گوتیک بوده، تاریخ پرفراز و نشیب شهر را روایت میکند و بویوک هان، کاروانسرای بزرگ عثمانی، اکنون به یک مرکز هنری پرجنبوجوش تبدیل شده است. بازدید از بِدِستِن، کلیسایی که به بازار و سپس به مرکز فرهنگی تبدیل شده، لایههای تاریخی شهر را آشکار میسازد. نیکوزیا با تلاقی فرهنگها، جاذبههای تاریخی منحصربهفرد، فرهنگ غذایی غنی و تجربه بینظیر عبور از مرزی در قلب یک شهر، مقصدی جذاب برای علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ است.